HET VERLEDEN VOORSPELLEN
- Teun van Aken -

Trendwatchers
Eind jaren zeventig werden hele discussies gevoerd over de toekomst. Futurologie was zelfs een heuse wetenschap. Namen als Toffler, Naisbitt, Etzioni, Bell, Touraine en Galbraith kennen we nog vanuit die tijd. En ook het fraaie debat tussen Toffler en Naisbitt over de 3de golf. De eerste golf was die van nomadisch bestaan naar landbouw, de tweede de industriële revolutie en de derde die van de informatietechnologie. Toffler meende dat je aan de files kon zien hoever de informatietechnologie was gevorderd en zag thuiswerken voor zich. Naisbitt beweerde dat behoefte aan persoonlijk contact zou toenemen naar mate de technologie verder vorderde. We weten nu wie er gelijk had. Overigens is het aardig om te zien dat van de 10 megatrends, die Naisbitt er samen met Aburdene in 1984 zag, er in 1991 nog maar 2 over waren. Dus zo "mega" waren die trends nu ook weer niet. Zoiets gebeurde er ook bij Faith Popcorn, "de Nostradamus van de Marketing", zoals haar bijnaam luidt. De 10 trends uit haar Popcorn Report van 1991 waren in 1996 uitgedijd tot 16: 1 verdwenen en 7 nieuwe. De meest opvallende in 1991 was "cocooning", het gezellige terugtrekken in de huiselijke kring. De meest opvallende in 1996 is "female thinking", niet als tegenstelling van mannelijk denken, maar van het oude denken.

Helikopters
Eind jaren vijftig werd voorspeld dat in 2000 iedereen z'n eigen helikoptertje zou hebben. Dat was toen bekende technologie. Nu voorspelt professor Jaap van den Herik in het Cap Gemini Bulletin van april jl. dat we in 2075 een rechtsprekende computer zullen hebben die het beter kan dan de rechter zelf. Dat is nu bekende technologie. Toen, in de jaren vijftig, en zelfs begin jaren zeventig, voorzag niemand de fax, de pc, de draadloze telefoon, de pinpas en de magnetron, om maar eens wat te noemen. Begin jaren tachtig, toen de pc en de tekstverwerker kwamen, voorspelde men het papierloze kantoor en thuiswerken. Nu bouwt ABN Amro een groot kantoor in Amsterdam, waar vast en zeker vele werkplekken komen die ook bij medewerkers thuis hadden kunnen worden ingericht. En wedden dat er in dat kantoor wéér meer papier zal worden heen en weer geschoven, ondanks de email? Ja, voorspellen is moeilijk, vooral als het de toekomst betreft. Dit wist Mark Twain al. Een pc in je bril, praten tegen je oven, je koelkast die de TV programmeert, je auto die de route kent, het zijn wat mij betreft allemaal de helikoptertjes uit de jaren vijftig. Het zal heel anders gaan.

Terug naar het overzicht van columns...